Chantara Phornchai
สัดส่วนของรายได้ที่ใช้เพื่อปฏิบัติตามภาระหนี้ได้ไต่ระดับขึ้นสู่ระดับน่ากังวล ข้อมูลจากรายงานเสถียรภาพระบบการเงิน ไตรมาส 1 ปี 2026 ของธนาคารแห่งประเทศไทย (ดูได้ที่ https://www.bot.or.th/) ระบุว่าอัตราส่วนการชำระหนี้ครัวเรือนโดยรวมอยู่ที่ 13.2 เปอร์เซ็นต์ของรายได้ที่ใช้จ่ายได้จริง สูงที่สุดในรอบกว่าทศวรรษ สำหรับกลุ่มผู้มีรายได้น้อย ตัวเลขดังกล่าวทะลุเกิน 25 เปอร์เซ็นต์ เหลือพื้นที่น้อยมากสำหรับการออมหรือค่าใช้จ่ายที่ไม่คาดคิด
ภาระการชำระหนี้ที่เข้มข้นนี้ผลักดันให้ครัวเรือนมีท่าทีทางการเงินในเชิงตั้งรับ การหยุดชะงักใด ๆ ไม่ว่าจะเป็นการตกงาน เหตุฉุกเฉินทางการแพทย์ หรือแม้กระทั่งค่าใช้จ่ายสาธารณูปโภคที่เพิ่มขึ้น ก็ผลักให้พวกเขาเข้าสู่ภาวะค้างชำระทันที ซึ่งไหลเข้าสู่ท่อส่งการผิดนัดชำระหนี้ของภาคธนาคารโดยตรง
การชะลอตัวของการบริโภคและวงจรป้อนกลับของมัน
ผลโดยตรงจากการชำระหนี้ที่หนักหน่วงคือการถดถอยเชิงโครงสร้างในการใช้จ่ายตามดุลพินิจ ข้อมูลยอดค้าปลีกและดัชนีความเชื่อมั่นผู้บริโภคในช่วงต้นปี 2026 เผยให้เห็นความซบเซาอย่างต่อเนื่องในการซื้อสินค้าชิ้นใหญ่ เช่น รถยนต์และเครื่องใช้ไฟฟ้า ซึ่งเป็นหมวดหมู่ที่พึ่งพาการจัดหาเงินทุนอย่างแม่นยำ เมื่ออุปสงค์ในประเทศอ่อนตัวลง วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม ซึ่งเป็นกระดูกสันหลังของการจ้างงาน ก็เห็นรายได้ลดลง บ่อยครั้งในขณะที่พวกเขาเองก็แบกหนี้จำนวนมากเช่นกัน
ช่องโหว่ของภาคเอสเอ็มอีและนอกระบบ
ผู้ประกอบการเอสเอ็มอีจำนวนมากระดมทุนให้ธุรกิจของตนผ่านสินเชื่อส่วนบุคคลหรือบัตรเครดิต ทำให้เส้นแบ่งระหว่างหนี้ครัวเรือนและหนี้ธุรกิจเลือนราง เมื่อการบริโภคอ่อนตัวลง ผู้ประกอบการรายย่อยเหล่านี้ก็ผิดนัดชำระหนี้ทั้งสองด้าน คลื่นการไม่ชำระเงินที่เกิดขึ้นจะไหลเข้าสู่ตัวชี้วัดคุณภาพสินทรัพย์ของธนาคารพาณิชย์และผู้ให้กู้ที่ไม่ใช่ธนาคารโดยตรง เป็นการเร่งให้เกิดหนี้ด้อยคุณภาพใหม่
การเสื่อมลงของคุณภาพสินทรัพย์ในพอร์ตสินเชื่อ
ระบบธนาคารของไทยกำลังเป็นประจักษ์พยานถึงการกัดเซาะสุขภาพของพอร์ตอย่างต่อเนื่อง หมวดสินเชื่อที่ต้องจับตามองเป็นพิเศษขยายตัวในทุกไตรมาส เนื่องจากผู้กู้ต้องดิ้นรนให้ทันกับภาระดอกเบี้ยที่เพิ่มสูงขึ้น แม้แต่สินเชื่อที่มีหลักประกัน เช่น สินเชื่อที่อยู่อาศัย ก็เริ่มปรากฏรอยร้าวในขณะที่ตลาดอสังหาริมทรัพย์อ่อนตัวลง มูลค่าหลักประกันลดลงในขณะที่ยอดหนี้คงค้างยังคงสูง ผลักดันอัตราส่วนสินเชื่อต่อมูลค่าหลักประกันให้สูงขึ้นและทำให้ผู้ให้กู้เผชิญกับความเสียหายเมื่อผิดนัดชำระหนี้ที่สูงขึ้น แรงกดดันคู่ขนานระหว่างมูลค่าสินทรัพย์ที่เลื่อนลงและความสามารถในการชำระคืนที่ตึงตัว ก่อให้เกิดส่วนผสมที่อันตราย ซึ่งสามารถเปลี่ยนการผิดนัดชำระหนี้รายบุคคลไปสู่ความไม่มั่นคงเชิงระบบได้อย่างรวดเร็ว
