ค่าไฟขั้นบันไดใหม่ปี 2569 กับทางรอด UKM ไทยที่ต้องปรับก่อนต้นทุนพุ่งทะลุ 5 บาท

โครงสร้างค่าไฟฟ้าใหม่: ใครได้ ใครเสีย

การปรับโครงสร้างค่าไฟฟ้าแบบขั้นบันไดครั้งใหญ่รอบกว่าสองทศวรรษของกระทรวงพลังงาน มีผลบังคับใช้ในรอบบิลเดือนมิถุนายน 2569 โดยกลุ่มผู้ใช้ไฟฟ้าน้อยกว่า 200 หน่วยต่อเดือนจะได้อัตราไม่เกิน 3 บาทต่อหน่วย ขณะที่กลุ่มที่ใช้ไฟฟ้าเกิน 400 หน่วยขึ้นไป โดยเฉพาะภาคธุรกิจและอาคารพาณิชย์ จะต้องเผชิญอัตราค่าไฟที่สูงกว่า 5 บาทต่อหน่วย สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) แสดงความกังวลว่าธุรกิจรายย่อยโดยเฉพาะ “UKM ตึกแถว” จะเป็นกลุ่มที่เปราะบางที่สุดในวงจรค่าไฟใหม่นี้ เพราะไม่สามารถย้ายฐานการผลิตหรือลงทุนระบบพลังงานทดแทนขนาดใหญ่ได้ทันที

ต้นตอของค่าไฟแพง: Adder และการนำเข้า LPG

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานระบุว่า ปัญหาหลักที่ทำให้ต้นทุนค่าไฟสูงคือภาระการรับซื้อไฟฟ้าจากโครงการพลังงานหมุนเวียนในอดีตที่ได้รับส่วนเพิ่มราคารับซื้อไฟฟ้า (Adder) รวมกำลังผลิตประมาณ 4,000 เมกะวัตต์ หรือราวร้อยละ 10 ของกำลังผลิตไฟฟ้าทั้งประเทศ ในอัตรา 3–5 บาทต่อหน่วย ทำให้เกิดภาระต้นทุนในค่าไฟฟ้าผันแปร (Ft) ประมาณ 20 สตางค์ต่อหน่วย และยังมีต้นทุนจากการนำเข้าก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG) ในราคาสูงจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง กระทรวงพลังงานจึงเตรียมเจรจาผู้ผลิตไฟฟ้าเอกชนเพื่อลดราคาลง และหากลดต้นทุนกลุ่ม Adder ได้ จะช่วยลดค่าไฟลงได้ราว 10 สตางค์ต่อหน่วย

กลยุทธ์ UKM: ลดการใช้ไฟช่วงพีกและลงทุนโซลาร์ขนาดเล็ก

สำหรับ UKM ที่ยังไม่พร้อมลงทุนระบบโซลาร์เซลล์ขนาดใหญ่ การปรับพฤติกรรมการใช้ไฟเป็นมาตรการที่ต้นทุนต่ำและเห็นผลเร็ว เช่น การเลื่อนการใช้เครื่องจักรที่ใช้ไฟสูงออกจากช่วงพีก การปิดอุปกรณ์ที่ไม่จำเป็นในช่วงพักกลางวัน และการเปลี่ยนหลอดไฟเป็น LED ตลอดจนการตรวจสอบระบบทำความเย็นซึ่งมักเป็นสัดส่วนการใช้ไฟสูงสุดในธุรกิจค้าปลีกและอาหาร ขณะเดียวกัน กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม (ดีพร้อม) ได้เปิดสินเชื่อ “DIPROM Energy Efficiency” วงเงินกู้สูงสุด 5 ล้านบาทต่อราย ดอกเบี้ยเริ่มต้นเพียงร้อยละ 2 ต่อปี ปลอดชำระเงินต้นและดอกเบี้ย 3 เดือนแรก ผ่อนได้สูงสุด 7 ปี สำหรับการลงทุนติดตั้งโซลาร์เซลล์ ปรับปรุงเครื่องจักร และเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด ข้อมูลเงื่อนไขสินเชื่อและมาตรการพลังงานสามารถตรวจสอบได้ที่เว็บไซต์ดีพร้อม https://www.dip.go.th/ ซึ่งเป็นช่องทางทางการที่อัปเดตมาตรการสนับสนุน UKM ด้านพลังงานในปี 2569 อย่างต่อเนื่อง

มองค่าไฟเป็นโจทย์การผลิต ไม่ใช่แค่บิลรายเดือน

UKM ที่ปรับตัวได้เร็วเริ่มมองพลังงานเป็นตัวแปรในกระบวนการผลิต ไม่ใช่เพียงค่าใช้จ่ายประจำเดือน การวางแผนผลิตในช่วงที่ค่าไฟต่ำ การใช้เครื่องจักรที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้น และการนำระบบตรวจวัดการใช้ไฟแบบเรียลไทม์มาใช้ ช่วยให้ระบุจุดสิ้นเปลืองได้แม่นยำขึ้น นอกจากนี้ การเจรจากับเจ้าของอาคารเพื่อแบ่งภาระค่าไฟหรือปรับสัญญาเช่าให้สะท้อนต้นทุนพลังงานจริง也成为แนวทางที่ UKM จำนวนมากเริ่มนำมาใช้ เพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันท่ามกลางโครงสร้างค่าไฟที่เปลี่ยนไป